วิธี Sizing Dental Air Compressor หนึ่งเครื่องสำหรับหลายเก้าอี้ที่ใช้พร้อมกัน
Quick answer: สำหรับหนึ่งเครื่องที่บริการหลายเก้าอี้ ให้คำนวณจาก CFM รวมที่แรงดันใช้งานจริงของเก้าอี้ที่เปิดพร้อมกันในชั่วโมงเร่งด่วน บวก reserve สำหรับการรั่วซึมและการขยาย แล้วเลือก Dental Air Compressor ที่ให้ CFM ตามที่คำนวณได้ที่แรงดันนั้น
การเลือก Dental Air Compressor หนึ่งเครื่องให้บริการหลายเก้าอี้พร้อมกัน
ถ้าจะใช้ Dental Air Compressor เครื่องเดียวให้บริการหลายเก้าอี้พร้อมกัน ให้เริ่มจาก CFM รวมที่แรงดันใช้งานจริงของเก้าอี้ที่อาจเปิดพร้อมกันในชั่วโมงเร่งด่วน แล้วบวก reserve สำหรับการรั่วซึมและแผนขยายคลินิกในอนาคต ไม่ใช่เริ่มจากจำนวนเก้าอี้เพียงอย่างเดียว เพราะเก้าอี้ 5 ตัวที่ใช้งานเหลื่อมกันอาจใช้ลมน้อยกว่า 3 ตัวที่เปิดเต็มพร้อมกันก็ได้
ทำไมจำนวนเก้าอี้อย่างเดียวจึงไม่พอ
ในคลินิกทันตกรรม โหลดลมไม่ได้เกิดตลอดเวลาจากทุกเก้าอี้ และแต่ละเก้าอี้ก็ไม่ได้ใช้ลมเท่ากันตลอดวัน การ sizing ให้แม่นจึงต้องดูพฤติกรรมการใช้งานจริงร่วมกับจำนวนเก้าอี้
- โหลดต่อเก้าอี้แตกต่างกัน handpiece, syringe, valve และอุปกรณ์ในชุดเก้าอี้แต่ละรุ่นใช้ CFM ไม่เท่ากัน
- peak hour ไม่เท่ากับจำนวนเก้าอี้ทั้งหมด ถ้าตารางนัดหมายทำให้เปิดพร้อมกันสูงสุดแค่ 4 จาก 6 เก้าอี้ ให้ใช้ 4 เป็นฐานคำนวณ
- แรงดันตกในท่อและตัวกรอง ท่ออ่อนยาว ข้อต่อรั่ว และ filter ที่อุดตันทำให้เครื่องต้องทำงานหนักขึ้น
- อนาคตของคลินิก reserve ช่วยรองรับเก้าอี้ที่อาจเพิ่มหรืออุปกรณ์ที่ใช้ลมเพิ่มเติม
สูตร sizing one compressor สำหรับหลายเก้าอี้
ใช้สูตรพื้นฐานนี้เป็นกรอบ แล้วแทนค่าด้วยสเปกจริงของเก้าอี้และอุปกรณ์ในคลินิก
CFM ที่ต้องซื้อ ≥ (CFM ต่อเก้าอี้ × จำนวนเก้าอี้ที่ใช้พร้อมกันสูงสุด + CFM อุปกรณ์เสริม) × ค่าปัจจัยสำรอง
- CFM ต่อเก้าอี้ ต้องเป็นค่าที่แรงดันใช้งาน ไม่ใช่ค่า displacement ของเครื่องอัดอากาศ
- จำนวนเก้าอี้ที่ใช้พร้อมกันสูงสุด มาจากตารางนัดหมายและขั้นตอนทำงานจริง ไม่ใช่จำนวนเก้าอี้ทั้งหมดเสมอไป
- CFM อุปกรณ์เสริม เช่น อุปกรณ์เป่าลมเพิ่มเติมหรือจุดจ่ายลมอื่นในคลินิก
- ค่าปัจจัยสำรอง ในที่นี้ใช้ 1.25 หรือ reserve 25%
ตัวอย่างสมมติ
สมมติคลินิกมี 4 เก้าอี้ แต่ละเก้าอี้ใช้ 2.0 CFM ที่ 80 PSI และในชั่วโมงเร่งด่วนเปิดพร้อมกันทั้ง 4 ตัว
CFM ที่ต้องซื้อ = (2.0 × 4) × 1.25 = 10 CFM ที่ 80 PSI
ต้องเลือกเครื่องที่ให้ CFM ไม่น้อยกว่า 10 CFM ที่แรงดันใช้งาน 80 PSI ไม่ใช่ไปดู 10 CFM ที่แรงดันสูงกว่าแล้วคาดว่าจะได้เท่ากันที่ 80 PSI ควรขอ performance curve หรือตาราง CFM ที่แรงดันเป้าหมายจากซัพพลายเออร์
| จำนวนเก้าอี้ | สมมติ CFM ต่อเก้าอี้ที่ 80 PSI | ใช้พร้อมกันสูงสุด | CFM รวมก่อน reserve | CFM เป้าหมายพร้อม reserve 25% |
|---|---|---|---|---|
| 2 | 2.0 | 2 | 4.0 | 5.0 |
| 4 | 2.0 | 4 | 8.0 | 10.0 |
| 6 | 2.0 | 5 | 10.0 | 12.5 |
ตัวเลข 2.0 CFM, 80 PSI และ reserve 25% เป็นสมมติฐานเพื่อสาธิตวิธีคิด ไม่ใช่สเปกมาตรฐานของทุกคลินิก ต้องแทนค่าด้วยคู่มือเก้าอี้หรือผลวัดจริง
หากเป็นคลินิกขนาดเล็ก 1-3 ห้อง อ่านวิธีเลือกเครื่องเพิ่มเติมได้ที่ คู่มือซื้อ Direct Driven Oil-Free Air Compressor สำหรับคลินิกขนาดเล็ก (1-3 ห้อง)
หนึ่งเครื่องพอหรือไม่สำหรับ 4-6 เก้าอี้
หนึ่งเครื่องบริการหลายเก้าอี้ได้ ถ้าให้ CFM ที่แรงดันใช้งานได้ตามโหลดรวมและมี duty cycle เหมาะกับชั่วโมงเร่งด่วนของคลินิก ข้อดีคือมีจุดบำรุงรักษาจุดเดียวและใช้พื้นที่ติดตั้งน้อยกว่าเครื่องเล็กหลายตัว ข้อเสียคือเป็น single point of failure ถ้าเครื่องหยุด ทุกเก้าอี้กระทบหมด
สำหรับคลินิกที่หยุดรับคนไข้ไม่ได้ ควรวางแผนเครื่องสำรองหรือถังรับลมเพิ่มตั้งแต่ต้น แม้จะใช้เครื่องหลักเพียงเครื่องเดียวก็ตาม
Noise และตำแหน่งติดตั้งเมื่อเครื่องใหญ่ขึ้น
เมื่อหนึ่งเครื่องต้องรับโหลดหลายเก้าอี้ ขนาดและเสียงของเครื่องมักใหญ่ขึ้น ควรติดตั้งในห้อง utility ที่ระบายอากาศได้ดี ห่างจากห้อง treatment และมีฐานรองรับแรงสั่นสะเทือน
หากคลินิกมีข้อจำกัดเรื่องเสียง อ่านแนวทางเลือกเครื่องเสียงต่ำได้ที่ เครื่องอัดอากาศแบบ Oil-Free ที่เงียบที่สุดสำหรับห้องแล็บทันตกรรม: เลือกอย่างไรสำหรับแล็บขนาดเล็ก 1-3 ที่นั่ง
อย่าลืมเรื่องความร้อนสะสม ฝุ่น และการระบายน้ำ condensate เพราะเครื่องที่ทำงานหนักขึ้นต้องดูแลระบบระบายความร้อนและถังรับลมสม่ำเสมอ
Voltage และไฟฟ้าสำหรับการสั่งซื้อจากต่างประเทศ
สำหรับผู้ซื้อ B2B ที่สั่งเครื่องจากต่างประเทศ ต้องยืนยันข้อมูลไฟฟ้าปลายทางก่อนเลือกขนาดเครื่อง
- แรงดันไฟฟ้าและจำนวนเฟสที่มีในคลินิก เช่น 220V single-phase หรือ 380V three-phase
- ความถี่ 50 Hz หรือ 60 Hz ตามประเทศปลายทาง
- กระแสเริ่มต้นและ breaker ที่ต้องใช้ร่วมกับเครื่อง
- ขนาดสายไฟ ระบบ grounding และจุดระบายน้ำ
- อุณหภูมิแวดล้อมและสภาพการติดตั้ง ถ้าคลินิกอยู่ในพื้นที่ร้อนหรืออยู่สูงจากระดับน้ำทะเล
เช็กลิสต์ก่อนขอใบเสนอราคา
- จำนวนเก้าอี้ทั้งหมดและจำนวนสูงสุดที่เปิดพร้อมกันในชั่วโมงเร่งด่วน
- CFM ต่อเก้าอี้ที่แรงดันใช้งาน จากคู่มือหรือการวัดจริง
- แรงดันใช้งานที่เก้าอี้ต้องการในหน่วย PSI หรือ bar
- อุปกรณ์เสริมที่ใช้ลมเพิ่มเติม
- ระยะเวลาทำงานต่อเนื่องและ duty cycle ที่คาดหวัง
- แรงดันไฟฟ้า เฟส และความถี่ที่มีในคลินิก
- ข้อจำกัดเรื่องเสียง ความร้อน และสถานที่ติดตั้ง
- งบประมาณและแผนขยายเก้าอี้ในอนาคต
ส่งข้อมูลเหล่านี้ให้ Shenron หรือซัพพลายเออร์เพื่อตรวจ sizing เทียบกับ performance curve ของเครื่องแต่ละรุ่น และดู Dental Air Compressor ที่ตรงกับแรงดันและ CFM ที่คำนวณได้
Frequently Asked Questions
คลินิก 4 เก้าอี้ ควรใช้ Dental Air Compressor ขนาดกี่ CFM
ไม่มีคำตอบเดียวโดยไม่ดูโหลดจริง ให้ใช้สูตร CFM ต่อเก้าอี้ที่แรงดันใช้งาน × จำนวนเก้าอี้ที่ใช้พร้อมกันสูงสุด + reserve ตัวอย่างสมมติ 4 เก้าอี้ × 2 CFM × 1.25 = 10 CFM ที่แรงดันใช้งาน แต่ต้องแทนค่าด้วยสเปกเก้าอี้และขอ performance curve จากซัพพลายเออร์
ใช้เครื่องอัดอากาศหนึ่งเครื่องกับหลายเก้าอี้ได้ไหม
ได้ หากเครื่องให้ CFM ที่แรงดันใช้งานได้ตามโหลดรวมและมี duty cycle เหมาะกับชั่วโมงเร่งด่วนของคลินิก ควรมีถังรับลมและแผนสำรองเพราะหนึ่งเครื่องคือ single point of failure
ทำไมดูแค่ horsepower หรือจำนวนเก้าอี้ไม่ได้
Horsepower บอกกำลังมอเตอร์แต่ไม่ได้บอกปริมาณลมที่ได้ที่แรงดันใช้งาน ส่วนจำนวนเก้าอี้บอกโหลดได้เพียงบางส่วน เพราะเก้าอี้แต่ละรุ่นใช้ CFM ต่างกันและไม่ได้เปิดพร้อมกันตลอดเวลา
Dental Air Compressor ต้องเป็น oil-free หรือไม่
ควรใช้ oil-free สำหรับงานทันตกรรมเพราะลดความเสี่ยงที่น้ำมันจากเครื่องอัดอากาศจะปนเปื้อนอากาศที่ใช้กับ handpiece และผู้ป่วย ถึงอย่างนั้นยังต้องมี filtration และการระบายน้ำ condensate ที่ถูกต้อง
สรุป
หนึ่งเครื่องสำหรับหลายเก้าอี้ไม่ใช่เรื่องของ horsepower แต่เป็นเรื่องของ CFM ที่แรงดันใช้งานจริงตอนเปิดพร้อมกันสูงสุด เริ่มจากจำนวนเก้าอี้ที่เปิดพร้อมกันสูงสุด บวก reserve แล้วตรวจ performance curve, duty cycle, ระบบไฟ และตำแหน่งติดตั้งก่อนตัดสินใจ
ตัวอย่างกรอบคำนวณ sizing (ตัวเลขสมมติ)
| จำนวนเก้าอี้ | สมมติ CFM ต่อเก้าอี้ที่ 80 PSI | ใช้พร้อมกันสูงสุด | CFM รวมก่อน reserve | CFM เป้าหมายพร้อม reserve 25% |
|---|---|---|---|---|
| 2 | 2.0 | 2 | 4.0 | 5.0 |
| 4 | 2.0 | 4 | 8.0 | 10.0 |
| 6 | 2.0 | 5 | 10.0 | 12.5 |
